Midyat'ın Gümüş Telkari Sanatı

Midyat denildiğinde akla ilk gelen şeylerden biri, gümüşün adeta bir dantel gibi işlendiği Telkari sanatıdır. Mezopotamya topraklarında binlerce yıldır yaşatılan bu el sanatı, gümüş tellerin ince ince bükülerek birleştirilmesi esasına dayanır.

Telkarinin Kökeni

Telkari, Süryanice "Tarihçe" anlamına gelen kelimelerden türemiştir. Bu sanatın kökeni M.Ö. 3000'li yıllara, Mezopotamya ve Eski Mısır uygarlıklarına kadar uzanır. Midyat'taki Süryani ustalar, bu sanatı kuşaktan kuşağa aktararak günümüze kadar taşımışlardır.

Telkari Nasıl Yapılır?

Bir telkari eseri üretmek büyük bir sabır, dikkat ve el becerisi gerektirir. Süreç şu aşamalardan oluşur:

1. Gümüşün Eritilmesi: Saf gümüş yüksek sıcaklıkta eritilerek külçelere dökülür.
2. Tel Çekme: Külçeler silindirlerden geçirilerek saç teli inceliğinde tellere dönüştürülür.
3. Şekillendirme: İnce teller cımbız ve özel aletler yardımıyla bükülerek motifler oluşturulur.
4. Kaynak: Hazırlanan motifler kaynak yapılarak bir ana çerçeve içerisine birleştirilir.
5. Ağartma ve Karartma: Parlaklık veya antik bir görünüm vermek için asitli karışımlarda temizlenir veya oksitlenir.

Bugün Midyat'taki Gelüşke Hanı ve Kuyumcular Çarşısı'nda hala bu sanatı icra eden ustaları atölyelerinde çalışırken izleyebilirsiniz.